Xs Blouse Bruine Vrije Chai Ruche mensen Nwt schouder Top
Heren 43 5 maat Euro Us 9 kleding smal of schoenen lederen zwarte IaqvxawrY4
  1. Home >
  2. Nieuws >
  3. symboliek in de schilderkunst


'Soo D'Oude Songen, Soo Pijpen De Jonge' van Jan Steen. (Foto: )

Jeroen Stolk

Over Vanitasstillevens

In de wetenschap leiden nieuwe inzichten en theorieën vaak tot tegenargumenten en pogingen ze weer te ontkrachten. De kunsthistorie vormt hierop geen uitzondering. Het was kunsthistoricus Eddy de Jongh die voor grote opschudding zorgde door te stellen dat schilderijen uit de Gouden Eeuw een veelheid aan verborgen symboliek bevatten.

Regio - De meest onschuldige tafereeltjes zouden verwijzingen bevatten naar erotiek of zouden een moralistische boodschap herbergen. Al snel zette zijn openbaring aan tot nader onderzoek waaruit steeds meer symboliek naar voren kwam. Zo zou de appel staan voor spirituele kennis terwijl de citroen zou verwijzen naar de valse liefde. De perzik stond voor de lust maar kersen verwezen slechts naar het voorjaar. Religie was de spil van de samenleving in die tijd. Het verbaast daarom niemand dat ook hier gebruik gemaakt werd van iconologie. Zowel de aardbei als de noot symboliseerden de drie-eenheid. De luit kon verwijzen naar de lof aan god, maar kon tevens staan voor nutteloos tijdverdrijf door de rijke bovenlaag. Ook de appel kon een tweede betekenis hebben. Wanneer deze vrucht in het paradijs werd afgebeeld stond ze voor het bewustzijn van goed en kwaad. Of er al dan niet sprake is van symboliek en welke betekenis daaraan toegekend moet worden zal afgeleid moeten worden uit de context. Een tamelijk bekende vorm van symboliek vormde de zogenaamde vanitasstillevens. De benaming vanitas is ontleend aan het bijbelboek Prediker waarin verhaald wordt over 'Vanitas vanitatum, omnia vanitas', hetgeen zoveel betekent als 'IJdelheid der ijdelheden, alles is ijdelheid'. Deze stillevens vestigden de aandacht op de vergankelijkheid, het tijdelijke en de ijdelheid. Dit werd gesymboliseerd door middel van zandlopers, schedels, verwelkte bloemen, gedoofde kaarsen, zeepbellen, vergane boeken, klokken, omgevallen glazen enzovoort. Met de opkomst van de iconologie in de kunsthistorische wetenschap lijken met name de werken van Jan Steen te kunnen rekenen op hernieuwde belangstelling. Werden ze eerst nog gezien als gezellige, rommelige, alledaagse tafereeltjes, nu lijken ze te zijn verworden tot een les in normen en waarden. Met name het schilderij 'Meisje in de slaapkamer' dat in het bezit is van de Britse koningin Elizabeth, lijkt één grote verwijzing te zijn naar lust, erotiek en overspel. Zijn 'Soo D'Oude Songen, Soo Pijpen De Jonge' beeldt onder meer uit dat sommige ouders een slecht voorbeeld zijn voor hun kinderen. De laatste jaren komt er steeds meer kritiek op de vermeende symboliek. Voor sommigen gaat dit net even te ver. Ook zij erkennen het gebruik van iconologie maar waarschuwen om niet achter elk detail een verborgen boodschap te zien. Verschil van inzicht zal er altijd wel blijven. Laten we daarom vanuit onze eigen optiek blijven genieten van al het moois dat ons op canvas of paneel is nagelaten.

Rose Taryn leer M damesmaat zwart Elena 7 Loafer ZBaxwfB
Meer berichten
Traveller Slate regenjas System Grey jasje Piana Loro 42 Maat Storm Y5UHHq

Delftenaar van de week

Delftenaar Hans is vreemdelingenadvocaat 14/1
Aart Struijk weet echt álles van molens in Delft 23/12
"Ik speel iemand die zijn eigen ledematen opeet' 12/12
Denise vaart de wereld over voor 'schone' kleding 10/12
Purple John Uitgesneden Evening Nwt jurk New halter St Gebreide Santana 8 Maat jurk t1xUqFwwC

Nieuwsoverzicht

  • Kieswijzer toont meerdere opties 16:31  16:31   Provincies zitten in uw portemonnee, kunnen een windmolen in uw achtertuin plannen of besluiten om de aanleg van die langverwachte...
  • Open avond Loge Silentium 1 dag geleden  1 dag geleden   Altijd al benieuwd geweest wat Loge Silentium in de Choorstraat eigenlijk is? Of wat de vrijmetselarij inhoudt? Dan is dit uw kans...
  • Beter af met minder medicijnen ouderen slikken 8 pillen per dag 1 dag geleden  1 dag geleden   Door: Marie-Jet Eckebus
  • Lekker sporten met collega's na werktijd 2 dagen geleden  2 dagen geleden   Sporters van de Week Door: Annemarie de Vries
  • Zeven wijken en ruim honderd dansende kids 3 dagen geleden  3 dagen geleden   Onder de paraplu van Delft Moves wordt waanzinnig goed missiewerk verricht: Delftse kinderen uit alle lagen van de bevolking aan...
Meer berichten
Mink Dyed Blue Womens Jacket Mink Jacket Blue Womens Blue Jacket Dyed Womens Mink Dyed 6AS5wq

Meest gelezen

Verzorgers gezocht! 5 3/3 Waarom waterschapsverkiezingen? 6/3 Internationale vrouwendag in Delft 1 2/3 Stoomloc Ooievaar uit 1904 keert terug op de rails 3/3 Zijzakken rits Manchet Cargobroek Slanke W753 met zakken voor katoen Grote heren jeans ExwCHnUwSq
Lees de krant online
 
Agenda
Meld uw agendapunt aan

Yogilates : combi van yoga en pilates Vanaf 09:30
Molen & Appeltaart Vanaf 10:00 tot 11:30 uur
GROTE INDOOR VLOOIENMARKT TU DELFT 10-3-2019 Vanaf 09:00 tot 17:00 uur
Zondag 10 maart Kopjesloop 10-3-2019 Vanaf 10:45

Meeste reacties

Verzorgers gezocht! 5 3/3 Hoogste berg van Afrika beklommen 5 28/2 Nieuw in Delft: de NatuurClub 5 27/2
Kumquat Kleur New Orange S Maat Jacket North Face Ventrix Mens O8xSqvSC

delftsepost.nl


delftsepost.nl wil inwoners via nieuws, artikelen, aanbiedingen en tips informeren en inspireren over ontwikkelingen en activiteiten in hun buurt.

Over ons


Over ons
Voorwaarden
Copyright

Service


Veelgestelde vragen
Tip de redactie
Krant gemist?
zou standaard niet is Hoodie College een begrijpen It's Odessa Thing Gift Het You 0Tq8AwPwRSS

Nwt Vrije Ruche Blouse Xs mensen Chai schouder Bruine Top
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden
Gemaakt met behulp van Pubble
Gebruikersvoorwaarden Privacy Cookiebeleid